Dodatek za wychowawstwo dla nauczycieli przedszkoli – interpretacja prawna

Gdańsk, dnia 15.06.2019 r.

NOTATKA dot. dodatku za wychowawstwo nauczycieli przedszkoli

I. Podstawa i przedmiot notatki

Niniejsza notatka jest efektem bezrefleksyjnych doniesień medialnych zgodnie, z którymi przegłosowany w Sejmie projekt ustawy z dnia 05.06.2019 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw ma rzekomo pozbawić nauczycieli przedszkoli dodatku za wychowawstwo w minimalnej wysokości 300 zł.

II. Stan faktyczny

Przedmiotowy projekt ustawy przewiduje w art. 1 pkt 12, że po art. 34 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2018 r. poz. 967 i 2245 oraz z 2019 r. poz. 730) dodaje się art. 34a w brzmieniu: „Art. 34a. 1. Nauczycielowi, któremu powierzono sprawowanie funkcji wychowawcy klasy, przysługuje dodatek funkcyjny z tytułu sprawowania funkcji wychowawcy klasy. 2. Minimalna wysokość dodatku, o którym mowa w ust. 1, wynosi 300 zł.”

III. Analiza prawna
1. Zgodnie z art. 30 ust. 1 obecnie obowiązującej Karty Nauczyciela wynagrodzenie nauczycieli składa się z 1) wynagrodzenia zasadniczego; 2) dodatków: za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy; 3) wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw; 4) nagród i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, z wyjątkiem świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych oraz dodatku wiejskiego.

2. W myśl art. 3 pkt 1 Karty Nauczyciela ilekroć w ustawie jest mowa o nauczycielach bez bliższego określenia – rozumie się przez to nauczycieli, wychowawców i innych pracowników pedagogicznych zatrudnionych w przedszkolach, szkołach i placówkach wymienionych w art. 1 ust. 1 i 1a. Natomiast przez szkoły (bez bliższego określenia) – rozumie się przedszkola, szkoły i placówki oraz inne jednostki organizacyjne wymienione w art. 1 ust. 1 i 1a.

3. Paragraf 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagrodzenia za pracę w dniu wolnym od pracy w punkcie 2 przewiduje uprawnienie do uzyskania dodatku funkcyjnego przez nauczycieli, którym powierzono sprawowanie funkcji: wychowawcy klasy – litera a), doradcy metodycznego lub nauczyciela/konsultanta – litera b), opiekuna stażu – litera c).

4. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym literalna wykładnia § 5 pkt 2 lit. a powołanego wyżej rozporządzenia nie uprawnia do wyłączenia z kręgu adresatów tej normy nauczycieli w przedszkolach, którym powierzono sprawowanie funkcji wychowawcy (zob. wyroku NSA z dnia 29 listopada 2006 r., I OSK 1287/06, LEX nr 320891). Stosownie bowiem do § 5 pkt 2 lit. a rozporządzenia do uzyskania dodatku funkcyjnego uprawnieni są nauczyciele, którym powierzono sprawowanie funkcji wychowawcy klasy. 

IV. Podsumowanie Zarówno na gruncie obowiązujących przepisów prawa jaki i tych planowanych w projekcie ustawy z dnia 05.06.2019 r. nauczycielom przedszkoli należy się i będzie się należeć dodatek za wychowawstwo.

Tomasz Gryczan

radca prawny

Informacja

 

Zielona Góra, 29 maja 2019 roku

Szanowni Państwo, 

do Regionalnej Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność” w Zielonej Górze napływają liczne  zapytania dotyczące  rozpowszechnianych przez działaczy Związku Nauczycielstwa Polskiego informacji, jakoby podwyżki wynagrodzeń nauczycieli w wysokości 9,6%, które  wdrożone zostaną od 1 września 2019 roku, były pozytywnym efektem przeprowadzonego przez tę organizację strajku.

Przypominam, że podwyżki oraz korzystne zmiany  w przepisach prawa oświatowego zostały wynegocjowane wyłącznie przez Krajową Sekcję Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność” i zawarte w porozumieniu podpisanym przez przewodniczącego Ryszarda Proksę przed ogłoszeniem strajku przez prezesa ZNP Sławomira Broniarza.

Wobec powyższego, wzywam działaczy i  członków Związku Nauczycielstwa Polskiego do bezzwłocznego zaprzestania dezinformowania pracowników i przypisywania sobie cudzych osiągnięć!

Z wyrazami szacunku,

Bożena Pierzgalska

przewodnicząca Sekcji Regionalnej

Komunikat z obrad Rady Krajowej Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność”

Rzeszów, 22-23 maja 2019 r.

Przebieg negocjacji z rządem i podpisane z nim 7 kwietnia porozumienie oraz ocena sytuacji w strukturach „Solidarności” pracowników oświaty po zakończeniu protestu nauczycieli, a także nasze uczestnictwo w rozmowach „okrągłego stołu edukacyjnego” to główne tematy, którymi zajmowała się Rada Krajowej Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność”, obradująca 22 i 23 maja w Rzeszowie.

Przypomniano, jakie były postulaty Krajowej Sekcji podczas manifestacji przed budynkiem Ministerstwa Edukacji Narodowej 15 września ubiegłego roku oraz że zostały one poparte przez władze Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” w stanowisku przyjętym podczas KZD NSZZ „S”, 25–26 października 2018 r. w Częstochowie. Podkreślono, że od roku prowadzono negocjacje z minister Anną Zalewską i innymi przedstawicielami rządu w sprawie postulatów KSOiW NSZZ „S”, a w ostatnich dwóch miesiącach poprzedzających podpisanie porozumienia pertraktacje z władzami państwa, m.in. z premierem Mateuszem Morawieckim i wicepremier Beatą Szydło, miały intensywny i skomplikowany przebieg.

Zaakcentowano, że obecne działania powinny skupić się na doprowadzeniu do realizacji podpisanego przez „Solidarność” z rządem porozumienia. Dyskutowano o projekcie KSOiW dotyczącym zmiany systemu wynagradzania. W tym celu przyjęto uchwałę w sprawie powołania zespołu finansowego. W skład zespołu weszli: przewodniczący Jerzy Ewertowski oraz członkowie – Monika Ćwiklińska, Zbigniew Świerczek, Jan Bałuka.

Continue reading

Komunikat KK ws. realizowanych postulatów Związku i prowadzonych działań protestacyjnych

Gdańsk  29-04-2019r.
Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” dokonując oceny stanu realizacji postulatów naszego Związku zawartych w stanowisku 13/18 z dnia 11.12.2018 r, a także prowadzonych działań protestacyjnych stwierdza:

Porozumienie w sprawie podwyżek dla nauczycieli, podpisane przez przedstawicieli Krajowej Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ Solidarność, w istotnej części jest realizacją stanowiska ubiegłorocznego Krajowego Zjazdu Delegatów oraz postulatów zgłoszonych w trakcie prowadzonego sporu zbiorowego. Dzięki temu porozumieniu nauczyciele otrzymają podwyżkę wynagrodzeń: 5 proc. od stycznia i 9,6 proc. od września bieżącego roku, dodatek za wychowawstwo w wysokości nie mniejszej niż 300 zł. Odstąpiono również od niekorzystnych zmian w karcie nauczyciela. To duży sukces oświatowej „Solidarności”.

W wysoce niezadowalającym stopniu realizowany jest postulat wzrostu wynagrodzeń dla wszystkich pozostałych grup zawodowych, zatrudnionych w sferze finansów publicznych. „Solidarność” reprezentuje wszystkie grupy zawodowe, a większość z nich nie miała waloryzowanych wynagrodzeń od 2010 roku. Dlatego porozumienie zawarte dla pracowników oświaty jest zaledwie jednym z etapów naszych działań.

Domagamy się od rządu stworzenia systemowego mechanizmu wzrostu wynagrodzeń w sferze finansów publicznych, związanego bezpośrednio ze stanem gospodarki i wzrostem PKB. Domagamy się od rządu zintensyfikowania negocjacji prowadzonych w zespołach roboczych, których celem jest wypracowanie porozumień dla realizacji postulatów Związku, nazwanych potocznie „piątką Solidarności”.

Domagamy się:

1. Systemowego rozwiązania wzrostu wynagrodzeń dla wszystkich pracowników sfery finansów publicznych,

2. Wprowadzenia kryterium stażowego uprawniającego do przejścia na emeryturę bez względu na wiek,

3. Odmrożenia wskaźnika naliczania zakładowego funduszu świadczeń socjalnych,

4. Systemowego rozwiązania stabilizującego ceny energii oraz wsparcia dla przemysłu energochłonnego,

5. Wyłączenia z minimalnego wynagrodzenia dodatku za wysługę lat.

Odnosząc się do zawieszonego przez ZNP i FZZ strajku w oświacie, nie wolno nam pominąć faktu nieodpowiedzialnie prowadzonej akcji strajkowej o nierealne roszczenia. Podzielono w ten sposób środowisko pracowników oświaty i rozbudzono wygórowane oczekiwania finansowe, co doprowadziło do odwrócenia sympatii społecznych od nauczycieli i obniżenia ich prestiżu zawodowego.

NSZZ Solidarność jest związkiem odpowiedzialnym, konsekwentnie realizującym swoje cele i oczekiwania członków. Nie możemy się zgodzić na wykorzystywanie do celów politycznych nauczycieli i pracowników oświaty, czego przykładem są działania ZNP, FZZ i części samorządów.

Komunikat z 25-04-2019r.

Solidarność” miała rację!

Nauczyciele nie przegrali! Przypomnijmy, że 7 kwietnia zespół negocjacyjny Krajowej Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność” podpisał z rządem porozumienie, które uwzględniło większość naszych postulatów. 

KSOiW NSZZ „Solidarność” wynegocjowała: 15 proc. waloryzację wynagrodzeń w tym roku, zmianę systemu wynagradzania (na przełomie czerwca i lipca tego roku ma zostać opracowany nowy system wynagradzania, według którego pensje nauczycieli będą powiązane z przeciętnym wynagrodzeniem w gospodarce narodowej), przywrócenie przepisów dotyczących oceny pracy sprzed września 2018 r., skrócenie ścieżki awansu zawodowego, określenie minimum dodatku za wychowawstwo w wysokości 300 zł oraz przyznanie dodatkowych tzw. godzin do dyspozycji dyrektora.

Podpisane z rządem porozumienie to efekt skutecznych negocjacji, które prowadziła KSOiW NSZZ „Solidarność” i pragmatycznego podejścia do negocjacji.

Przypominamy, że to nasz Związek przez półtora roku prowadził otwartą walkę z MEN, a także rządem, domagając się podwyżek wynagrodzeń oraz poprawy warunków pracy. 

W tym roku i ubiegłym to NSZZ „Solidarność” skierował do MEN, premiera Mateusza Morawieckiego oraz polityków zajmujących się problematyką oświaty, szereg opinii i pism, w których wyjaśnialiśmy konieczność podwyższenia wynagrodzeń pracowników oświaty oraz przeprowadzenia zmian w przepisach prawnych.

W maju 2018 r. Walne Zebranie Delegatów KSOiW NSZZ „Solidarność” przyjęło stanowisko, żądając odwołania Anny Zalewskiej z funkcji ministra edukacji. Cztery miesiące później, we wrześniu „Solidarność” zorganizowała pikietę przed MEN, dając „czerwoną kartkę” minister edukacji. W grudniu 2018 r. zorganizowaliśmy ogólnopolską akcję informacyjną, podczas której w całym kraju odbyły się konferencje prasowe. Przedstawialiśmy na nich niesatysfakcjonujący nas przebieg negocjacji z Ministerstwem Edukacji Narodowej oraz postulaty Krajowej Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarności”. 15 stycznia 2019 r. Nadzwyczajna Rada Krajowej Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ Solidarność” powołała komitet protestacyjno – strajkowy. Uzgodniono wtedy harmonogram naszego protestu i zobligowano nasze struktury do powołania regionalnych sztabów protestacyjno – strajkowych oraz rozpoczęcia procedur sporów zbiorowych. W marcu tego roku nauczyciele z „Solidarności” prowadzili akcję okupacyjną kuratorium oświaty w Krakowie, a potem dramatyczny protest głodowy. To wtedy właśnie rząd zgodził się na pierwsze ustępstwa. Dodajmy, że w zespole negocjacyjnym KSOiW NSZZ „Solidarność”, który podpisał 7 kwietnia porozumienie z rządem, byli również przedstawiciele protestujących nauczycieli z Krakowa.

Od początku prowadzenia akcji protestacyjnej, nie chcieliśmy, by zakładnikami naszej walki z rządem byli uczniowie. Zdawaliśmy sobie także sprawę, o czym informowaliśmy nauczycieli, że prowadzenie strajków w szkołach, naraża ich na utratę zarobków, a także na inne bolesne konsekwencje. Uparte żądanie, formułowane przez inne centrale związkowe, spełnienia zaporowego postulatu podwyżki wynagrodzeń o tysiąc złotych, doprowadziło do tego, że rząd zaczął forować propozycję zwiększenia nauczycielskiego pensum.

Stanowczo podkreślamy, że podwyżki wynagrodzeń nauczycieli oraz zmiany w przepisach prawnych dotyczących oceny pracy i awansu zawodowego oraz nowy system wynagradzania to sukces negocjacyjny KSOiW NSZZ „Solidarność”. Porozumienie z rządem, które gwarantuje realizację naszych postulatów, podpisał tylko jeden związek zawodowy NSZZ „Solidarność”!

Prezydium

KSOiW NSZZ „Solidarność”

 

Komunikat z 24-04-2019r.

Komunikat

Warszawa, 24 kwietnia 2019 r.

Obradujące 23–24 kwietnia br. w Warszawie Prezydium Krajowej Sekcji
Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność” odniosło się m.in. do bieżącej sytuacji
w oświacie i efektów porozumienia z rządem, które zostało podpisane 7 kwietnia
przez zespół negocjacyjny KSOiW. Dyskutowano także na temat przebiegu
rozmów podczas wczorajszego (23 kwietnia) spotkania Prezydium Rady Dialogu
Społecznego w Warszawie.
Odnosząc się do zaproszenia premiera Mateusza Morawieckiego do
wzięcia udziału w obradach „okrągłego stołu” na temat oświaty, zaplanowanych na
26 kwietnia na Stadionie Narodowym w Warszawie, wystosowano do premiera
rządu RP pismo, w którym czytamy m.in.: „W opinii naszego Związku
zaproponowana formuła spotkania na Stadionie Narodowym w Warszawie nie
gwarantuje efektywnej dyskusji nad rzeczywistymi problemami polskiej oświaty”.
Jednocześnie poinformowano, że przedstawiciele KSOiW NSZZ „Solidarność”
wezmą udział w obradach „okrągłego stołu” w charakterze obserwatorów.
Prezydium KSOiW NSZZ „Solidarność” oznajmia, że zespół
ds. ekonomicznych Krajowej Sekcji jest gotów do podjęcia z rządem
merytorycznych rozmów na temat zmiany systemu wynagradzania. W piśmie do
premiera Mateusza Morawickiego podkreślamy, że „oczekujemy pilnego
rozpoczęcia prac nad realizacją uzgodnionych postulatów, w szczególności
podjęcia merytorycznych rozmów na temat zmiany systemu wynagradzania
nauczycieli i powiązania go ze wzrostem gospodarczym”.

Olga Zielińska
Rzecznik prasowy
KSOiW NSZZ „Solidarność”

Szczegóły wynegocjowanego porozumienia przez „Solidarność”

Płace nauczycieli w 2019 r.

Zmiany: 15.04.- korekta tekstu.

W porozumieniu z 7 kwietnia br. z Rządem RP,  nie ma zgody NSZZ „S” ani na zwiększenie pensum ani na zabranie jakichkolwiek dodatków (a takie nieprawdziwe informacje pojawiały się np. na portalach internetowych), jest  podwójna podwyżka  od września br. (5 proc.  plus 4,6 proc. ) oraz zapewnienie zmiany systemu wynagradzania nauczycieli od stycznia 2020 r. ( powiązanie go ze średnim wynagrodzeniem w gospodarce narodowej – to  nasz postulat systemowy dający ustawową  gwarancję podwyżek każdego roku).  Nie jest to ta propozycja Rządu RP z 5 kwietnia br. na którą nie zgodziły się wszystkie centrale związkowe, w tym oczywiście NSZZ „S”, a mówiąca o podniesieniu wynagrodzenia do 2023 r. ze stopniowym zwiększeniem pensum.

Aby mówić o wynagrodzeniu nauczycieli, należy zacząć od tzw. kwoty bazowej, ustalanej dla nauczycieli corocznie (albo zamrażanej jak było to  w latach 2012-2015) w ustawie budżetowej. Od kwoty bazowej  naliczane są tzw. średnie wynagrodzenia nauczycieli na poszczególnych stopniach awansu. Dlatego tak ważne jest, aby zagwarantować stały wskaźnik, od którego będą naliczane wynagrodzenia nauczycieli (np. od przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, które co roku rośnie, a w ostatnim czasie znacznie), aby nie było potrzeby corocznego ubiegania się o wzrost kwoty bazowej i uzależnienia tego wzrostu od woli rządzących).

Ustawowy zwrot z Karty Nauczyciela tzw. średniego wynagrodzenia nauczycieli jest bardzo mylący. Jest to ustawowo zagwarantowane maksymalne wynagrodzenie na poszczególnych stopniach awansu nauczycieli, które w razie jego nieosiągania w danej jednostce samorządu terytorialnego ( licząc średnio na wszystkich np. nauczycieli stażystów) musi być wypłacane w postaci jednorazowych dodatków uzupełniających. Samorządy starają się tej tzw. średniej nie przekraczać. Jeśli przekroczą to dokładają z własnych środków finansowych.

Na tzw. średnie wynagrodzenie składa się:

płaca zasadnicza (np.  62 proc. średniego – maksymalnego wynagrodzenia w przypadku nauczyciela dyplomowanego), i kilkanaście dodatków, m.in.:

1) zapisane w  ustawach i niektóre  rosnące wraz  ze zwiększeniem  płacy zasadniczej:

-13-tka,

-godziny ponadwymiarowe,

-godziny doraźnych zastępstw,

-dodatek za wysługę lat,

-nagrody jubileuszowe,

-nagrody ze specjalnego funduszu nagród,

-odprawy emerytalno- rentowe,

 2) dodatki ustalane przez samorządy:

– motywacyjny,

-funkcyjny, w tym za wychowawstwo

– za trudne warunki pracy.

Ważna jest zmiana systemu, aby płaca zasadnicza stanowiła jak największy udział w całości wynagrodzenia nauczycieli. W roku np. 2000 płaca zasadnicza stanowiła 75 proc. tzw. średniego – maksymalnego wynagrodzenia nauczycieli. MEN powinno operować płacami zasadniczymi, bo określanie, że np. średnie wynagrodzenie nauczyciela dyplomowanego  wynosi powyżej 5 tys. zł. jest wprowadzaniem opinii publicznej w błąd.

Kwota bazowa w latach 2018 i 2019 w złotych:

1.04. 2018 (5%) 1. 01. 2019 (5%) 1.09.2019 (5%) 1.09.2019 (4,6%)
2 900.20 3 045,21

(wzrost o 145.01)

3 197,47

(wzrost o 152,26)

3 344, 55

(wzrost o 147,08)

W sumie wzrost kwoty bazowej w stosunku do roku 2018 powinien wynieść  444,35 zł.

Od kwoty bazowej naliczane są tzw.  średnie – maksymalne wynagrodzenia  na poszczególnych stopniach awansu. I tak.

Średnie wynagrodzenie nauczyciela:

–  stażysty to 100 proc. kwoty bazowej,

–  kontraktowego – 111 proc. kwoty bazowej

–  mianowanego – 144 proc. kwoty bazowej

–  dyplomowanego – 184 proc. kwoty bazowej

Zatem średnie – maksymalne wynagrodzenia w latach 2018 – 2019 z uwzględnieniem podwyżek, o których mowa w porozumieniu to:

Stopień awansu 1.04.2018 1.01.2019 wzrost 1.09.2019

5 %

 

 

 

wzrost 1.09.2019

4.6%

wzrost Ogółem

wzrost w 2019 r. w stosunku do 2018 r.

stażysta 2 900,20 3 045,21 145,01 3 197,47 152,26 3 344,55 147,08 444,35
kontraktowy 3 219,22 3 380,19 160,97 3 549,19 169,00 3 712,45 163,26 493,23
mianowany 4 176,30 4 385,10 208,80 4 604,36 219,26 4 816,15 211,79 639,85
dyplomowany 5 336,40 5 603,19 266,79 5 883,34 280,15 6 153,97 270,63 817,57

Są pewne różnice pomiędzy moimi wyliczeniami a tymi zawartymi w porozumieniu, mianowicie według mnie  kwota bazowa zwiększona o 4,6 proc. od września 2019 r. winna wynieść 3 344,55 zł. , a w porozumieniu jest kwota 3 335 zł. (albo pomyłka w wyliczeniach podczas negocjacji, albo jakieś zaokrąglenie wskaźnika 4,6 proc.).

Wynagrodzenie zasadnicze nauczycieli

Wynagrodzenie zasadnicze jest ustalane w rozporządzeniu płacowym MEN w uzgodnieniu    ze związkami zawodowymi (tak przynajmniej powinno być).

Tak jak pisałem powyżej stanowi ono ok.  62-70 proc. tzw. średniego – maksymalnego wynagrodzenia.

Tabela wynagrodzenia zasadniczego brutto w złotych porównawczo do roku 2018  z propozycjami jego zwiększenia od 1 września 2019 r. zgodnie z  porozumieniem  z 7 kwietnia br. dla poszczególnych stopni awansu nauczycieli z najwyższym poziomem wykształcenia (mgr z przygotowaniem pedagogicznym):

Stopień awansu 1.04.2018 1.01.2019 wzrost 1.09.2019 wzrost Ogółem

wzrost

 w 2019r. w stosunku do 2018 r.

stażysta 2417 2538 121 2780 242 363
kontraktowy 2487 2611 124 2860 249 373
mianowany 2824 2965 141 3248 283 424
dyplomowany 3317 3483 166 3815 332 498


Ile zyska np. nauczyciel dyplomowany na podwyżkach w 2019 r. od stycznia (5 proc. ) i od września (9,6 proc.)?

Przykładowe wynagrodzenie brutto nauczyciela dyplomowanego z 20 letnim stażem pracy, z wychowawstwem,  bez godzin ponadwymiarowych i dodatku motywacyjnego

–  od 1 kwietnia 2018 r.

Płaca zasadnicza-3317 zł.

Dodatek za wysługę lat (20 proc. płacy zasadniczej) – 663 zł.

Wychowawstwo – 150 zł.

Razem: 4130 zł. brutto

Wynagrodzenie brutto nauczyciela dyplomowanego z 20 letnim stażem pracy, z wychowawstwem, bez godzin ponadwymiarowych i dodatku motywacyjnego -od 1 września 2019 r.

Płaca zasadnicza – 3815 zł.

Dodatek za wysługę lat (20 proc. płacy zasadniczej) – 763 zł.

Wychowawstwo – 300 zł.

Razem: 4878 zł. brutto

Ten przykładowy nauczyciel dyplomowany zyskałby w  2019 r. 748 zł. brutto, (do ręki ok. 500 zł. ).

Opr. Wojciech Jaranowski